Kemik iliği nakli ve kök hücre nakli birçok kanser vakasında ve bazı hastalıklarda iyileşme sağlıyor.

Kemik iliği nakliyle kök hücre nakli aynı şey midir?

Kemik iliği naklinde de kök hücre naklinde de hedef kan yapan hücrelerin hastaya verilmesi oluyor. Bu süreçte kan yapıcılığı yüksek olduğu için kemik iliği daha çok tercih ediliyor. Ancak bazen göbek kordonu kanından veya çevre kanından alınan kök hücreler de kullanılabiliyor.

Kök hücre alımı yöntemleri

Ameliyathanelerde gerçekleştirilen kemik iliğinden kök hücre alım işlemi yaklaşık 1-2 saat sürüyor. Genel veya bölgesel bel uyuşturulması ardından özel kemik iliği iğneleriyle kök hücreler toplanıyor.

Aferez cihazıyla kök hücre verecek kişinin toplardamarlarından da kan alımı da yapılabiliyor. İşlem yaklaşık olarak 3-4 saat sürüyor.

Kök hücreler kordon kanından da alınabiliyor. Doğumdan sonra bebeğin göbek kordonu kesildiğinde hekim ya da ebenin yaptığı çok basit bir işlemle kordon kanı özel bir kite alınıp kök hücre merkezinde saklanıyor. Kana uygulana bir işlemle kök hücreler elde ediliyor. Bu işlemin bebek veya anne için herhangi bir riski bulunmuyor. Elde edilen kök hücreler 25 yıl sonra bile kullanılabiliyor.

Kemik iliği nakli çeşitleri

3 temel kemik iliği nakli yapılıyor. Doku uyumu olan herhangi bir akrabadan kök hücre alınarak yapılan nakle allojenik nakil deniyor. Kişini kendi hücrelerinden alınan kesitin yine kişinin kendisine verilmesi yöntemine de otolog ismi veriliyor. Tek yumurta ikizinden alınan kök hücrenin transferi ise singeneik kemik iliği nakli oluyor. Her nakil tipi farklı vakalara uygun olabiliyor. Örneğin; hodgkin lenfoma gibi bazı hastalıklarda öncesinde yüksek doz ilaç tedavisiyle hastalık yenilemediyse ya da nüksettiyse hastanın kendi kemik iliğinden alınan yapı yine hastaya verilerek kemik iliği nakli yapılabiliyor.

Yapılan nakil türüne bağlı olarak başarı oranları da değişiyor. Otolog nakillerde bu oran %90 civarında oluyor. Allojenik nakillerde ise başka birinden kök hücre alındığı için, tam uyum olsa bile %20-30 oranında hastanın kaybedilme riski bulunuyor. Doğru sağlık merkezi ve uzman tercihi başarı oranının yüksek olma ihtimalini artırıyor.

Kemik iliği/kök hücre nakli öncesi yapılanlar

Nakil öncesi genellikle hastaya kemoterapi ve gerekliyse radyoterapi uygulanıyor. Böylece yeni nakledilecek kök hücreleri vücudun yok etmemesi için bağışıklık sistemi baskılanıyor. Vericinin ise kan değerlerini güçlendirmek adına güçlendirici ilaçlar kullanması gerekebiliyor. Çevre kanı kök hücresi işlemi uygulananlar hemen taburcu ediliyorken anesteziyle kök hücre alımının yapıldığı vericiler yaklaşık 24 saat içinde taburcu ediliyor.

Kök hücre vericisi olmanın vücuda hiçbir zararı olmuyor. Zaten vücut alınan hücreler yerine hemen yenilerini üretiyor. Yine de her ihtimale karşı 1-2 hafta kan değerlerinin kontrol edilmesi gerekiyor. İhtiyaç duyulursa kan desteği yapılıyor. Alım yapılan bölgede birkaç gün hafif ağrı olabiliyor. Sadece birçok farklı tıbbi uygulamada da kullanılabilen anesteziye karşı bazı komplikasyonlar oluşma riski düşük de olsa bulunuyor.

Kemik iliği nakli sonrası süreç nasıl ilerliyor?

Kemik iliği naklinden sonra hasta bir süre kontrol altında tutuluyor. Kontrol esnasında fiziki muayeneler yapılıyor ve kan değerlerine bakılıyor. İlik eğer vücuda uyum sağladıysa kişi normal hayatına devam edebiliyor. Özellikle tedaviden sonra uçağa binmek gibi ekstra durumlar söz konusu ise doktorlar da bu konuda hastaları uyarıyor ve uygun dinlenme süresinden sonra uçuşa izin veriliyor.

Hastadaki birçok parametreye göre yeni nakledilen hücrelerin vücut tarafından kabul edilmeme ve tedavinin olumsuz sonuçlanma riski de maalesef bulunuyor. Ayrıca 2 yıl boyunca kök hücre nakli yapılan kişide enfeksiyon riski bulunduğu için koruyucu ilaçların kullanılması büyük önem taşıyor.

Kök hücreler sağlık merkezlerinde nasıl muhafaza ediliyor?

Kök hücre ünitelerinde, kemik iliğinden ya da aferezle periferden toplanan kök hücreler uzmanlara ulaştıktan sonra krio mix ile birleştirilerek krio torbalarına bölünüyor. Hücreler; Kademeli dondurucuda -120 dereceye kadar soğutuluyor ve -190 derecede saklanıyor. Hastalara verileceği zaman bu kök hücreler 39 derecede eritilerek hastalara nakil yapılıyor.

Kemik iliği/kök hücre nakli yapılacak hastalar için avantaj sağlayacak konular

Kemik iliği naklinin olacağı hastanenin steril olması büyük önem taşıyor. Örneğin bazı sağlık merkezleri bu konuda özel yöntemler kullanıyor. Hepafiltre sayesinde pozitiften negatife hava üfleniyor ve mikroplar dışarı atılıyor. Kullanılan sistemler sayesinde odalar arasında olası mikrop geçişi engellenebiliyor.

Kemik iliği nakliyle iyileştirilebilen hastalıklar

Allojeneik naklin yapıldığı başlıca hastalıklar:

  1. Akut miyeloid lösemi (AML)
  2. Kronik miyelositik lösemi (KML)
  3. Kronik lenfositik lösemi (KLL)
  4. Hodgkin dışı lenfoma (HDL)
  5. Hodgkinlenfoma(HL)
  6. Miyelodisplastiksendrom (MDS)
  7. Ağır aplastik anemi (AAA), kemik iliği yetmezliği ile ilgili durumlar (Fanconianemisi, paroksismalnocturnalhemoglobinüri, saferitroidaplazi)

Otolog nakil yapılan başlıca hastalıklar:

  1. Multiplmyelom(MM)
  2. Hodgkinlenfoma
  3. Hodgkin dışı lenfoma
  4. Akut miyeloid lösemi (bazı alt gruplar)

 

Kemik iliği nakli ve kök hücre nakli birçok hastanın umut ışığı oluyor. Başta kanser türleri olmak üzere farklı rahatsızlıklarda bu yöntemle mucize sonuçlar alınabiliyor. Visit to be Treated aracılığıyla tedaviniz veya istediğiniz hizmet için Türkiye’nin en iyi hastanelerinden tedavi planı ve tedavi fiyat teklifi alabilirsiniz. Formu doldurmanız yeterli.